Reklam versus PR

Reklam ve Public Relations arasındakı əsas fərqləri toplayıb sizlərin ixtiyarına verirəm. Həm Terminlər arası bir fərq, həm də orda Isləyən bir məsul şəxs kimi nəzərə alınsın.

Ödənilmiş bir yer ya da Ödənişsiz

· Reklam reklam yeri üçün ödəniş edir. Sən bilirsən ki, dəqiq reklam nə vaxt göstəriləcək ya da dərc ediləcək
· PR-ın işi isə şirkətin xeyrinə sərbəst reklam ya da məlumat aşkarlığını verməkdir. Yeni olacaq konferanslardan tutmuş ta pres relizlərə qədər. Fikrini, sadəcə pulsuz sərgiləyəcəyin xidmət və ya məhsulun medya kanalına toplamalısan.

Yaradıcı Kontrol əksinə Kontrolsuzluq(Tam Nəzarətsizlik)

Ödədiyin hər hansı media kanalındakı boş yerə sənin verilən reklam üzərində yaradıcı bir nəzarətin var artıq
PR isə nəzarət edə bilmir ki, medyaya ötürdüyü informasiya editor tərəfindən necə dərc olunacaq, hətta hər şeydən öncə editor qərar verir sənin informasiyanı necə istifadə edəcək. Editor məcbur deyil sənin hadisəni canlandırsın ya da göndərdiyin press relizi dərc eləsin.

Rəfin Ömrü(Shelf Life)

Reklam üçün ödəniş etdiyin tarixdən bugünə kimi, sənin onu təkrar təkrar medya kanalında göstərə bilərsən ta ki sənin büdcən buna imkan verənə qədər. Reklam ümumiyyətlə hər bir halda pres relizdən daha uzun rəf ömrünə sahibdir.
PR sadəcə bir kərə yeni məhsul haqqında pres reliz verir, sadəcə bir kərə konferans haqqında pres reliz verir. PR-ın gördüyü işi biz dərk etdiyimizdə sadəcə bir kərəliyinə hesablanır. Editor istəməz ki eyni bir pres relizi təkrar bir neçə dəfə dərc etsin.

Müdrik Istehlakçılar

Istehlakçılar bilirlər əgər onlar ödənişi olmuş reklamı görsələr məhsulu almağa ya da xidmətdən yararlanmaq üçün cəhd göstərəcəklər
PR-da isə bir kimsə əgər qəzetdə 3cü səhifədəki məhsul haqqında bir məqalə oxusa , ya da TV-də göstərilən bir hadisəyə baxarsa, , onlar biləcəklər ki, PR ödəmə etməyib reklam kimi.

Yaradıcılıq ya da Xəbərlər üçün Burun

Reklamda , yaradıcılığın özünü bir digər öncədən yaradılmış bir reklam kampaniyasına və ya materiyalına əsasən inkişaf etdirə bilmək imkanı var
PRda sen yeni çıxan xəbərləri əvvəlcədən bilməlisən və o xəbərlərdən bir vızıltı(buzz) istehsal eləməlisən. sen buy olla yaradıcılığını ilərlitmiş olursunuz.

Evdə ya da Şəhərdən kənarda

əgər sən bir reklam agentliyində işləyirsənsə sənin başlıca əlaqələrin tərəfdaşların və agentlərin klientlərindir. əgər sən reklam yerini klientin Media Direktoru Sənan əliyev adına alsan və planlaşdırsan, , onda sən deməli media satış insanlarıyla əlaqədə olmuş olursan
PR media ilə əlaqədə olur və bu əlaqələri inkişaf etdirir. PR əlaqələri sadəcə evdəki yəni ofisdəki münasibətlərlə məhdudlaşmır. PR sabit olaraq nəsriyyat və radio ilə yaxın münasibətdədir həmçinin.

Hədəf Kütlə ya da Qarmağa Ilişdirilmiş Editor

Reklam hədəf kütləsini axtarmada və buna uyğun reklam verir. Reklam xanımlar üçün yayımlanan TV-i proqramlarında kişi məhsullarını reklam etməzç
PR editorları bir balıq kimi tutmalı ve qarmağa ilişdirməlidir ki, onlar da PR məhsullarını ya dərc eləsin ya da nümayiş eləsin. Bu əslində bir az da PR-ın zəifliyidir. Sadəcə Editordan asılı olursan.

Məhdudiyyətli ya da Məhdudiyyətsiz Münasibət

Bir reklam agenti hər zaman üçün medyaya məlum deyil ya da agentlıkdə işləyən copywriter ya da dizayner də həmçininç
PR-da, sən medyaya görünürsən. Gizlilikdə qalmırsan. Və də yaxşı məhsullar üçün həmişə ortaya çıxmırsan, misal üçün, şirkətdə bir insident baş veribsə, bu haqda ya bir bəyannamə , ya da kamera qarşısında jurnalistlərə müsahibə verirsən. Sən bununla da şirkətini də təmsil edən bir şəxs kimi ortaya çıxmış olursan.

Yola verək yoxsa elə Dərviş Parisi həqiqətən partlatmalıydı!?

Məşhur əcnəbi şirkətlərdən birinin bugün şirkətimizdə baş tutan trainingində iştirak etdim. Çox aşağı səviyyəli keçdi, fransız bir mütəxəsis bərbat ingiliscə ilə və üstəlik də fransız aksentiylə seminar verdi. Ay Bərəkallah, bu da bizim firəngimiz. Məzmun normal idi hardasa, noqtə vuruşu edə bilmək mümkün idi. Ancaq sadaladığım səbəblərdən ürəkbulandırıcı idi.
Zamanı catmadı mı yoldaşlar yerli mütəxəsislərimizin artıq dinlənilməsinə, kifayət qədər haqq etmədikləri şəkildə yabanilərə pul, diqqət, hörmət və sair vəya və ilaxır ödədik. Zənnimcə artıq buna bir əncam çəkməyin zamanı gəldi də gecikmişik belə. Bunca əziyyətin müqabilində „kaliteli“ mütəxəsislərin verimsizliyi və nəticə etibarıyla faydasızlığını yola verməməliyik. Necə ki, bugün çoxlarımız kursu yola verdik.
Hesab edirəm ki, Human Factor məhz Cəlilin „Ana Dili“ndə verilməlidir. Ingiliscə oxuyan fransız ya da elə fransızcadan oxuyan bir fransız , sonradan ingiliscədən Azərbaycanlılara „Human Factor“u başa saldığinda nə dərəcədə təsir buraxmış olur, özü nə anlayıb ki də , nə də anlatsın. əlbəttə yoldaşlar vardır bir şeylər soz tapıb deməyə, ama o dillərin transferində sadəcə və sadəcə anladığını.deyəcək. başqa bir şey deməyəcək.
Alqışlanandır, birilərinin təcrübələrini mənimsəmək
Və də o da alqışlanandır birilərinin(yabani də olabilər) mühazirələrini dinləmək
Ama o alqışlanan deyil ki, biriləri bizlərə uyduruq nağıllar danışsın.
Umid edirəm, nələr demək istədiyimi əsəbi halda yazsam belə anlamışsınızdır.

Qorxu ve Social Marketing

Qorxu, qəraralmaların güclü sürücüsüdür. Qorxu olmadan bir kimsə qoruyucu kəmərdən istifadə etməz. Sən ondan istifadə edirsən cünki, endişələnirsən, əgər qəza olarsa kəmər taxmadan , sabah nə baş verəcək, buna kimsə qaranti verə bilməz.
Seth Godin’dən alınmış bu sözlər əslində bu defeki məqalənin məzmununu açıqlamış oldu, bəri başdan deyim ki, bir az geniş həcmli yazı olmasına hazırlıqlı olun, ama oxumağa dəyər.
Qorxu marketoloqları şəkli sabah nə necə baş verə bilər , əgər onların məhsullarını almasanız, rəngləməkdədirlər. Onlar mövcud olan artıq qorxularla oynamaqdadırlar. Son nəticə müştərinin qavramasıdır ki, reklamda verilən aktual məhsulları almasa ailesini güvəndə saxlaya bilməyəcək, daha təhlükəli olacaq, ya da İnsan, içinde her zaman korkuyu bulabilir. Ancak yeterince derinde aramasını bilmelidir. André Malraux n azından düşdüyü situasiyadan qaçmağa calışacaq. Onda biz nə etməliyik sualı ortaya çıxacaq? Bəs bu marketinq növü cəmiyyəti narahat etmir mi, qorxunu bəsləmir mi , nəticə etibarıyla bizi qorxulu yaratıq halına gətirmir mi?
Rohit Bhargavanın yuxarıdakı fikir dolu suallarına Nedra Weinreich social marketing kampaniyalarinda qorxu marketinqinin çox zəif iştirak etdiyini, effektlik dərəcəsinin aşağı olmasını bildirməkdədir. Bütün bu kampaniyaların ortaq xüsusiyyəti qorxunu təlkin etmələridir. Kazusları nəzərə alaraqdan nə baş verəcəyini bilmiş oluruq. Bu kampaniyalar nə dərəcədə uğurludur diqqetimizi çəkdiklərində, əmin deyilik. Bütün hallarda istəklərinə müvəffəq olmurlar.
Qorxu bazalı kampaniyaların effektivliyini artırma üçün bəzi tədbirlər ələ alınmalıdır.

1.əmin ol ki, təsvir ediləcək olan nəticədə sərtlik də olmasın, amma aşırı dərəcədə mübaliğə də. Ölümü təsvir etmə, ama etibarsız bir divanın pnevmaniya yaradacağını bildir(ağciyər iltihabı)
2.kütlənə hiss etdir ki, problemin onlarla əlaqəsi var.
3.hər hansı xüsusi bir hadisəni dəstəklə ki, hədəf kütlən təsvir ediləcək nəticənin baş verməsindən əvvəl özlərini qorusun.
4.əmin ol ki, kütlən inansın sənin təklif edilmiş həll variantın, onun nəticədən qorunmasında effektivdir.
5.həll variantını ələ təsvir et ki, kütlə asanlıqla onu edə bilsin.

Beləliklə qorxuya baş vurmaqla ya bizləri hərəkətə gətirir, ya ürpərtir, ya da kanalı dəyişdiririk.
Lakin çoxu zaman bu kampaniyaların unutduğu bir nöqtə var, “Happy Ending Provide” , cünki potensiyal müştəriləriniz artıq sizin məhsullarınızı almaqdadırlar.

http://rohitbhargava.typepad.com/weblog/2005/09/fear_marketing.html

http://www.returncustomer.com/2007/04/30/what-you-need-to-know-about-fear-marketing/

http://sethgodin.typepad.com/seths_blog/2008/06/the-marketing-o.html

http://www.social-marketing.com/blog/2006/06/making-fear-based-campaigns-work.html